1.523 γραμμές κώδικα. Ο προγραμματιστής, το Codex και ο λογαριασμός των 80.000 ευρώ

Πόσες γραμμές κώδικα μπορεί πραγματικά να γράψει ένας προγραμματιστής την ημέρα; Και τι συμβαίνει όταν το Codex παράγει 1.523 γραμμές σε ελάχιστο χρόνο; Μια σύγκριση ανθρώπινης παραγωγικότητας, τεχνητής νοημοσύνης και κοστολόγησης λογισμικού, με αρκετά μαθηματικά για να μας χαλάσουν τη διάθεση.

Έχεις πιει τον πρώτο καφέ, έχεις ανοίξει το IDE και έχεις αποφασίσει ότι σήμερα θα είσαι παραγωγικός. Όχι από εκείνη την παραγωγικότητα που περιλαμβάνει τρεις συσκέψεις, δύο Excel και μια συζήτηση για το αν το κουμπί «Αποθήκευση» πρέπει να είναι μπλε. Κανονική παραγωγικότητα. Κώδικας.

Μέχρι το μεσημέρι έχεις διαβάσει ένα παλιό service, έχεις ανακαλύψει γιατί κάποιος είχε βάλει εκείνο το περίφημο if, έχεις εντοπίσει δύο αλληλεξαρτήσεις που δεν αναφέρονται πουθενά και έχεις διορθώσει ένα bug. Απολογισμός: 17 νέες γραμμές.

Εξαιρετικά. Άλλες τρεις τέτοιες ημέρες και θα έχεις γράψει όσο κώδικα χωράει σε μια αξιοπρεπή απόδειξη ταμειακής μηχανής.

Πόσες γραμμές γράφει τελικά ένας προγραμματιστής;

Υπάρχει μια παλιά, καθόλου κολακευτική εκτίμηση που αναφέρει ο Steve McConnell στο Code Complete: περίπου 10 έως 50 γραμμές παραδοτέου κώδικα ανά άνθρωπο και εργάσιμη ημέρα, μετρώντας ολόκληρη τη δουλειά που απαιτείται για να παραδοθεί το λογισμικό.

Δεν μιλάμε για τον φοιτητή που γράφει 300 σειρές σε ένα απόγευμα, ούτε για το πόσες φορές πάτησες Enter. Μιλάμε για πραγματικό, λειτουργικό κώδικα που θα μείνει σε ένα σύστημα. Και, για τη δική μας σύγκριση, αφήνουμε έξω από την καταμέτρηση τα tests, τα comments και το documentation.

Προσοχή όμως: τα αφήνουμε έξω από τις σειρές, όχι από τον χρόνο. Τα tests πρέπει να γραφτούν και να εκτελεστούν. Τα σχόλια, όταν έχουν νόημα, χρειάζονται σκέψη. Η τεκμηρίωση δεν εμφανίζεται από θαύμα στα Wiki, παρότι σε αρκετούς οργανισμούς αυτή φαίνεται να είναι η επίσημη στρατηγική.

Και πριν από όλα αυτά προηγούνται απαιτήσεις, σχεδιασμός, debugging, code reviews, αναγνώσεις κώδικα τρίτων και οι ατελείωτες συναντήσεις όπου αποφασίζουμε πότε θα κάνουμε την επόμενη συνάντηση.

Σε ένα πληροφοριακό σύστημα που εξυπηρετεί χιλιάδες πολίτες, ακόμη και μια αλλαγή δέκα γραμμών μπορεί να απαιτήσει συνεννόηση με τρία τμήματα, έλεγχο δικαιωμάτων, μεταβολές στη βάση δεδομένων και επαλήθευση ότι δεν σπάσαμε μια λειτουργία που κανείς δεν θυμάται πια γιατί υπάρχει. Ο κώδικας είναι συχνά το μικρότερο μέρος της δουλειάς. Το μεγαλύτερο είναι να καταλάβεις τι ακριβώς πρέπει να κάνει.

Έτσι εξηγείται γιατί ένας καλός προγραμματιστής μπορεί να τελειώσει την ημέρα με 20 σειρές και να έχει κάνει εξαιρετική δουλειά. Μπορεί ακόμη να έχει αφαιρέσει 200 γραμμές, οπότε, με βάση τη λογική ορισμένων δεικτών παραγωγικότητας, ο άνθρωπος οφείλει και κώδικα στην εταιρεία.

Και μετά ανοίγεις το Codex

Δίνω λοιπόν μια εργασία στο Codex. Του εξηγώ τι θέλω, του δείχνω την αρχιτεκτονική και το αφήνω να δουλέψει. Κάποια στιγμή εμφανίζεται στην οθόνη η σχεδόν προσβλητική ένδειξη:

1,523 new lines of code.

Χίλιες πεντακόσιες είκοσι τρεις.

Ακόμη δεν έχω αποφασίσει αν θα φτιάξω δεύτερο καφέ, και το μηχάνημα έχει ήδη γράψει περισσότερο κώδικα απ’ όσο ένας προγραμματιστής θα προλάβαινε να παραδώσει σε εβδομάδες δουλειάς. Χωρίς να ζητήσει άδεια, χωρίς να συμπληρώσει timesheet και, το σημαντικότερο, χωρίς να ανακοινώσει ότι αύριο δουλεύει από το σπίτι επειδή περιμένει τον υδραυλικό.

Πάμε όμως να κάνουμε τον λογαριασμό, γιατί τα μαθηματικά έχουν αυτή την ενοχλητική συνήθεια να χαλάνε την ψυχική μας ηρεμία.

Αν υποθέσουμε ότι οι 1.523 γραμμές είναι όλες χρήσιμος production code και χρησιμοποιήσουμε ως σημείο αναφοράς τις 30 παραδοτέες γραμμές την ημέρα, έχουμε περίπου 51 εργάσιμες ημέρες. Δυόμισι μήνες ενός ανθρώπου, σε μια συμβατική πενθήμερη εργασία.

Με 50 γραμμές την ημέρα, μιλάμε για περίπου 30 ημέρες. Με 10, φτάνουμε τις 152. Δεν αποτελεί πρόβλεψη για κάποιο συγκεκριμένο έργο. Είναι μια αριθμητική σύγκριση με έναν ιστορικό δείκτη μέτρησης παραγωγικότητας. Και μόνο ως τέτοια, αρκεί για να προκαλέσει ένα ελαφρύ νευρικό γέλιο.

Τώρα βάλτε και το Δημόσιο στον λογαριασμό

Στη δουλειά μου ασχολούμαι με έργα για δημόσιους φορείς, κρατικές υπηρεσίες και υπουργεία. Σε τέτοια έργα, η ώρα εργασίας συνήθως κοστολογείται περίπου 200 ευρώ. Μιλάμε για τιμή χρέωσης έργου, όχι για τον μισθό που βάζει ο προγραμματιστής στην τσέπη. Ας μην αρχίσουμε το μαύρο δάκρυ από τώρα.

Ένα οκτάωρο, λοιπόν, αντιστοιχεί σε 1.600 ευρώ. Οι 51 εργάσιμες ημέρες του προηγούμενου παραδείγματος αντιστοιχούν σε περίπου 81.000 ευρώ.

Αν κινηθούμε στα δύο άκρα της ιστορικής εκτίμησης, από 10 έως 50 γραμμές την ημέρα, το θεωρητικό κόστος του αντίστοιχου χρόνου κυμαίνεται περίπου από 49.000 έως 244.000 ευρώ. Και όλα αυτά με έναν απλό πολλαπλασιασμό, χωρίς να ανοίξουμε ούτε ένα Excel. Πράγμα σχεδόν αδιανόητο για έργο του Δημοσίου.

Ναι, καλά διαβάσατε.

Ογδόντα μία χιλιάδες ευρώ ως θεωρητικό ισοδύναμο χρεώσιμου χρόνου, με βάση αυτόν τον απλοποιημένο υπολογισμό. Όχι χρήματα που «εξοικονόμησε» αυτομάτως το Codex. Όχι προσφορά για έργο. Και ασφαλώς όχι ένδειξη ότι κάθε γραμμή που γεννά η τεχνητή νοημοσύνη αξίζει 53 ευρώ. Αν ήταν έτσι, θα είχαμε όλοι εγκαταλείψει τον προγραμματισμό και θα παράγαμε ατέρμονα switch για να αγοράσουμε βίλες.

Αλλά η τάξη μεγέθους είναι αρκετά εντυπωσιακή ώστε να αξίζει να την προσέξουμε χωρίς τις γνωστές παρωπίδες.

Μια σημαντική λεπτομέρεια για το θέμα «μεγάλες επιδόσεις»

Φυσικά, η ένδειξη «new lines» δεν σημαίνει ότι παραδόθηκαν 1.523 άψογες γραμμές σε production. Ένα diff μπορεί να περιλαμβάνει δοκιμές, σχόλια, κενές γραμμές, επαναλήψεις, αρχεία που ξαναγράφτηκαν ή αποφάσεις που θα μετανιώσουμε την επόμενη Τρίτη.

Το Codex μπορεί να γράψει μια προβληματική λύση εντυπωσιακά γρήγορα. Εγώ πρέπει να ελέγξω τι έκανε, αν παραβίασε την αρχιτεκτονική, αν άνοιξε τρύπα ασφαλείας, αν ξέχασε κάποια ακραία περίπτωση και αν τελικά λύνει το πρόβλημα αντί να το διακοσμεί με καινούργια προβλήματα.

Η έρευνα DORA του 2025 περιγράφει την τεχνητή νοημοσύνη ως ενισχυτή: οι οργανωμένες ομάδες γίνονται αποτελεσματικότερες, ενώ οι δυσλειτουργικές αποκτούν τη δυνατότητα να παράγουν τα ίδια τους τα προβλήματα με μεγαλύτερη ταχύτητα. Με άλλα λόγια, αν η αρχιτεκτονική σου είναι μπάχαλο, τώρα μπορείς να αποκτήσεις ένα πολύ μεγαλύτερο μπάχαλο πριν καν μασουλίξεις το μεσημεριανό. Από την εμπειρία μου τα περισσότερα code bases που έχω δει ιδίως στο δημόσιο, ήταν και είναι μπάχαλο. Πολύ πριν την τεχνητή νοημοσύνη.

Κι εδώ βρίσκεται η ουσία. Δεν με ενδιαφέρει να αντικαταστήσω τη σκέψη μου με έναν μετρητή γραμμών. Με ενδιαφέρει να μη χρειάζεται να σπαταλώ ημέρες σε επαναλαμβανόμενη δουλειά όταν μπορώ να αφιερώνω αυτές τις ημέρες σε σχεδιασμό, αποφάσεις και πραγματικά προβλήματα.

Ο προγραμματιστής δεν πληρώνεται επειδή πατάει πλήκτρα. Πληρώνεται επειδή ξέρει ποια πλήκτρα δεν πρέπει να πατήσει.

Κάποτε εντυπωσιαζόμασταν όταν κάποιος έγραφε χίλιες γραμμές σε μια εβδομάδα. Σήμερα βλέπω το Codex να μου ανακοινώνει 1.523 με ένα prompt και σκέφτομαι δύο πράγματα: πόση δουλειά γλιτώσαμε και πόση προσοχή χρειάζεται πριν πατήσουμε Deploy.

Και φυσικά ένα τελευταίο.

Αν το Codex μπορούσε να συμμετέχει και στις συσκέψεις, να συμπληρώνει τις Kostenstellen (κωδικούς χρέωσης στους οποίους καταχωρούμε τις ώρες εργασίας μας για κάθε έργο) και να εξηγεί γιατί η αλλαγή ενός κουμπιού χρειάζεται έξι εγκρίσεις, τότε θα μιλούσαμε για πραγματική επανάσταση.

Μέχρι τότε, ας απολαύσουμε τις 1.523 γραμμές του Codex. Γιατί το πραγματικό κατόρθωμα δεν είναι να γράψεις τόσο κώδικα σε λίγα λεπτά. Είναι να μη χρειαστεί να περάσεις τις επόμενες τρεις εβδομάδες διορθώνοντάς τον.

(Τις τελευταίες ημέρες, με τα καινούργια μοντέλα AI, έχω πάθει πολιτισμικό σοκ. Ένας προγραμματιστής, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, δημιούργησε σε Rust (!) Open Source (!) εναλλακτικές για σχεδόν ολόκληρη τη σουίτα της Adobe. Photoshop, Illustrator, Premiere, InDesign και δεν συμμαζεύεται. Όλα διαθέσιμα στο GitHub, δωρεάν και νόμιμα. Και το εξωφρενικό; Δεν είναι απλώς το συνηθισμένο AI slop! Προφανώς απέχουν ακόμη από την πλήρη λειτουργικότητα των αυθεντικών εφαρμογών, αλλά και μόνο το γεγονός ότι υπάρχουν με κάνει να απορώ πώς η μετοχή της Adobe δεν έχει φτάσει ακόμη στο μηδέν. Παράλληλα, ο Theo Browne αποφάσισε να ξαναγράψει τον compiler της TypeScript σε Rust. Αφού πρώτα έκαψε περίπου 400.000 δολάρια σε tokens του Codex χωρίς να ολοκληρώσει το εγχείρημα, χρειάστηκε άλλα 24.000 δολάρια με το Claude Opus για να παρουσιάσει μια λειτουργική έκδοση. Και σαν να μην έφτανε αυτό, κάποια από τα bugs που εμφανίστηκαν δεν τα δημιούργησε καν η τεχνητή νοημοσύνη. Ήταν κληρονομιά από την υλοποίηση της Microsoft σε Go! Φτάσαμε λοιπόν στο σημείο η AI όχι μόνο να γράφει λογισμικό, αλλά να αναπαράγει με αξιοθαύμαστη πιστότητα ακόμη και τα λάθη των ανθρώπων. Ζούμε μεγαλεία.)