Το πρόβλημα με τα παλαμάκια: όταν δεν ακούγονται

Έχουμε συνηθίσει μικροί και εννοώ πολύ μικροί όποτε κάναμε κάποιο κατόρθωμα, μεταφορικά ή κυριολεκτικά κάποιος να βαράει παλαμάκια.

Πωπωω δες το έκανε τα πρώτα του βηματάκια!

Απίστευτο, είπε την πρώτη του λεξούλα!

Ουάου, έκανε πιπί μόνο του!

Από πολύ μικρή ηλικία μαθαίνουμε να αναζητούμε και να δεχόμαστε την επιβράβευση. Είναι κάτι βαθιά ανθρώπινο. Δεν είναι μόνο κάτι που έχουμε ανάγκη εμείς οι ίδιοι, αλλά και κάτι που προσφέρουμε, ή τουλάχιστον θα έπρεπε να προσφέρουμε, στους άλλους. Χαιρόμαστε με τα κατορθώματα, τα επιτεύγματα και τη χαρά των συνανθρώπων μας, ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να συμβαίνει.

Τα χρόνια περνούν και κάποια στιγμή βρισκόμαστε στην απέναντι όχθη. Είμαστε πια εμείς εκείνοι που χειροκροτούν, όταν το παιδί μας ή κάποιο άλλο παιδί καταφέρνει κάτι σημαντικό. Η επιβράβευση γίνεται ένας μικρός φάρος. Μας δείχνει πως αυτό που κάνουμε βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση, πως ίσως αξίζει να συνεχίσουμε, να προσπαθήσουμε περισσότερο, να επαναλάβουμε ό,τι μας οδήγησε εκεί. Είναι μέρος ενός βαθύτερου μηχανισμού επιβίωσης, που συμβάλλει στην πρόοδο και, στο τέλος, στη συνέχεια του είδους μας.

Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει όταν επικρατεί σιγή

Όταν όμως δεν ακούμε παλαμάκια, πιστεύουμε πως κάτι δεν πάει καλά. Αρχίζουμε να αμφισβητούμε τον εαυτό μας. «Κάνω καλά; Μήπως είναι χάσιμο χρόνου; Μήπως δεν θα κερδίσω τίποτα από αυτό που κάνω;»

Έτσι γεννιούνται οι εσωτερικές αμφιβολίες. Κοιτάμε δεξιά, κοιτάμε αριστερά, μα δεν βλέπουμε καμία επιβεβαίωση. Κανένα σημάδι. Καμία ένδειξη ότι προχωράμε προς τη σωστή κατεύθυνση.

Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα.

Γιατί το παραπάνω δεν ισχύει.

Όταν σταματήσουν τα παλαμάκια και επικρατεί σιγή είσαι στον απόλυτα σωστό δρόμο. Συνέχισε!

Η πραγματικά σημαντική δουλειά δεν είναι εντυπωσιακή. Δεν παράγει αποτελέσματα της στιγμής. Δεν προκαλεί τεράστιες διαφορές. Είναι σαν τα θεμέλια της οικοδομής. Είναι γκρίζα, άσχημα, ίσως γεμάτα λιμνάζοντα νερά, αλλά πάνω σε αυτά θα στηθεί ένα υπέροχο σπίτι στο μέλλον.

Κανείς δεν κάθεται σε μια οικοδομή να χειροκροτεί τα θεμέλια -εκτός αν είναι πολιτικός 😂🤣-. Πιθανώς να το κάνει στα εγκαίνια ενός νέου σπιτιού ή διαμερίσματος. Και όμως είναι το σημαντικότερο μέρος όλου του οικοδομήματος. Χωρίς αυτό θα βυθιζόταν το κτίριο ή με τον παραμικρό σεισμό θα σωριαζόταν.

Όταν κάνεις την πραγματική, τη δύσκολη δουλειά θα είσαι μόνος. Θα σε κοιτάνε με μισό μάτι, θα θεωρούν ίσως ότι χάνεις το χρόνο σου, ότι δεν ξέρεις πια τι κάνεις. Τα παλαμάκια θα έρθουν. Πολύ αργότερα όμως.

Αυτός είναι και ένας από τους κύριους λόγους που οι περισσότεροι δεν κάνουν αυτή τη δύσκολη και μοναχική δουλειά. Είναι πανεύκολο να θεωρήσεις ότι είσαι στο λάθος δρόμο. Οι περισσότεροι αυτό κάνουν. Απλά τα παρατάνε. 

Οι περισσότεροι ακολουθούν τη στρατηγική του διάττοντα αστέρα. Πολύ φως, πολλή λάμψη, θόρυβος, εντυπωσιακά εφέ και, λίγο αργότερα, στάχτες. Περιμένουν την επιβράβευση αμέσως. Τα παλαμάκια μπορεί να είναι η αναγνώριση των γύρω, τα χρήματα, η άνοδος σε μια ιεραρχία ή κάτι άλλο χειροπιαστό. Κάτι που να φαίνεται. Κάτι που να επιβεβαιώνει γρήγορα πως άξιζε η προσπάθεια.

Η πραγματική, μακροχρόνια στρατηγική όμως δεν μπορεί να είναι άμεση και γρήγορη. Αυτό θα αναιρούσε τον ίδιο της τον ορισμό.

Υπάρχει και το πρόβλημα της στρεβλής προβολής

Υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν τη σκληρή, μοναχική δουλειά. Για χρόνια.

Και κάποια στιγμή αυτή η δουλειά αποδίδει.

Για κάποιον λόγο, που μέχρι σήμερα δεν έχω καταλάβει πλήρως, οι περισσότεροι δεν μιλούν αρκετά για τον κόπο, τα χρόνια, την επιμονή και την υπομονή που χρειάστηκαν για να φτάσουν εκεί όπου βρίσκονται. Η εικόνα που δημιουργείται είναι πως τα κατάφεραν σχεδόν μαγικά. Σαν να υπήρξε κάποια στιγμή, κάποια αόρατη πόρτα που άνοιξε ξαφνικά, κάποια ευκαιρία που εμφανίστηκε από το πουθενά και άλλαξε τα πάντα.

Και όταν εσύ δεν προχωράς με αυτόν τον θεωρητικά «μαγικό» τρόπο, οι γύρω σου θεωρούν πως χάνεις τον χρόνο σου. Ενώ στην πραγματικότητα κάνεις ακριβώς αυτό που έκαναν και όσοι τελικά πέτυχαν: δουλεύεις αθόρυβα, επίμονα, χωρίς άμεση επιβεβαίωση.

Υπάρχει όμως μια διαφορά.

Στη δική σου περίπτωση, οι γύρω σου βλέπουν τη διαδικασία. Βλέπουν τις χιλιάδες ώρες που ξοδεύεις, την κούραση, τις παλινδρομήσεις, τις αμφιβολίες, τις στιγμές που σκέφτεσαι να τα παρατήσεις. Βλέπουν όλο το μαρτύριο της προσπάθειας. Και αυτό δεν κρύβεται εύκολα.

Γι’ αυτό και συχνά βιάζονται να το κρίνουν ως αποτυχία, επειδή δεν έχει ακόμη αποδώσει καρπούς.

Το παραμύθι με το «γκαράζ του μπαμπά», όπου κάποιοι δήθεν ξεκίνησαν από το τίποτα και έφτασαν στα δισεκατομμύρια, είναι συνήθως πιο βολικό ως αφήγημα παρά ως πραγματικότητα. Γιατί τις περισσότερες φορές το θέμα δεν ήταν το γκαράζ. Ήταν το ποιος είχε το γκαράζ, ποιους ήξερε, σε ποιους κύκλους κινούνταν και τι προσβάσεις μπορούσε να προσφέρει.

Οι υπόλοιποι έχουμε συνήθως μόνο έναν δρόμο προς μια σταθερή επιτυχία: τη μακροχρόνια, επίμονη δουλειά. Εκείνη που δεν εντυπωσιάζει στην αρχή. Εκείνη που δεν χειροκροτείται εύκολα. Εκείνη που αργεί να δείξει αποτελέσματα, αλλά κάποια στιγμή αρχίζει να αποδίδει καρπούς.

Σε όλο αυτό το δρόμο, αν έχεις κάποιον να σου πει μια καλή κουβέντα,

είσαι απίστευτα τυχερός.