Ένα βιβλίο που ήθελα να έχω εδώ και χρόνια. Το βρήκα τυχαία σε μια βόλτα στην Κολωνία. Ή με βρήκε;
Το κόστος του όλα αυτά τα χρόνια ήταν απαγορευτικό για μένα. Ούτως ή άλλως ήταν πια δυσεύρετο. Ποιος γνωρίζει σήμερα ποιος ήταν ο H.R. Giger. Εδώ οι περισσότεροι δεν έχουν δει την ταινία Alien ή απλά δεν τους αρέσει.
Ο H.R. Giger, με πλήρες όνομα Hans Ruedi Giger, γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1940 στο Chur της Ελβετίας. Από μικρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον για το σκοτεινό, το παράξενο και το μακάβριο, στοιχεία που αργότερα θα γίνονταν ο πυρήνας της τέχνης του. Σπούδασε αρχιτεκτονική και βιομηχανικό σχέδιο στη Ζυρίχη, κάτι που επηρέασε βαθιά το ύφος του, αφού στα έργα του συναντάμε συχνά μηχανικές δομές, οργανικά σώματα και ψυχρές βιομηχανικές φόρμες.
Το έργο του κινείται στα όρια του εφιάλτη, της επιστημονικής φαντασίας, του βιομηχανικού σχεδιασμού και της σκοτεινής ερωτικής φαντασίας. Οι μορφές του μοιάζουν να γεννιούνται από έναν κόσμο όπου η σάρκα και το μέταλλο έχουν ενωθεί σε κάτι νέο, ξένο και βαθιά ανησυχητικό. Ο ίδιος ανέπτυξε ένα προσωπικό ύφος που έγινε γνωστό ως biomechanical, όπου άνθρωπος, μηχανή, κόκαλα, σωλήνες και οργανικές μορφές ενώνονται σε εικόνες που μοιάζουν βγαλμένες από εφιάλτη.
Η αισθητική του Giger έγινε παγκοσμίως γνωστή το 1979, όταν σχεδίασε το τέρας και μεγάλο μέρος της σκοτεινής οπτικής ταυτότητας της ταινίας Alien του Ridley Scott. Μια ταινία η οποία παραμένει η αγαπημένη μου εδώ και πολλά χρόνια. Για τη δουλειά του στην ταινία κέρδισε το Όσκαρ Οπτικών Εφέ, μαζί με την υπόλοιπη ομάδα. Παρόλα αυτά, η σημασία του έργου του ξεπερνά κατά πολύ τον κινηματογράφο. Ο Giger δεν ζωγράφιζε απλώς τέρατα. Ζωγράφιζε φόβους, επιθυμίες και σκοτεινές πλευρές του ανθρώπινου ασυνείδητου.
Αυτό που κάνει τον Giger τόσο ιδιαίτερο είναι η συνέπεια του οράματός του. Κάθε έργο του μοιάζει να ανήκει στο ίδιο σκοτεινό σύμπαν, ένα σύμπαν ψυχρό, υγρό, μηχανικό και οργανικό ταυτόχρονα. Η τεχνική του με αερογράφο έδινε στις εικόνες του μια σχεδόν εξωπραγματική ομαλότητα, σαν να μην ήταν ζωγραφισμένες από ανθρώπινο χέρι αλλά κατασκευασμένες από κάποια εξωγήινη οντότητα.
Παρόλο που το Alien τον έκανε γνωστό σε ένα τεράστιο κοινό, ο Giger ήταν πολλά περισσότερα από «ο άνθρωπος που σχεδίασε το τέρας». Ήταν ζωγράφος, γλύπτης, σχεδιαστής και δημιουργός ενός ολόκληρου κόσμου που επηρέασε τη ζωγραφική, τον κινηματογράφο, τη μουσική, το tattoo culture, το industrial design και τη gothic αισθητική.
Ο H.R. Giger πέθανε στις 12 Μαΐου 2014 στη Ζυρίχη, σε ηλικία 74 ετών, μετά από τραυματισμό που προκλήθηκε από πτώση. Παρόλα αυτά, η επιρροή του παραμένει ζωντανή. Για όσους αγαπούν τη σκοτεινή τέχνη, το industrial ύφος και την post-apocalyptic αισθητική, ο Giger παραμένει σημείο αναφοράς. Το έργο του δεν είναι εύκολο, ούτε άνετο στη θέα. Σε προσκαλεί να κοιτάξεις εκεί όπου συνήθως αποστρέφεις το βλέμμα. Και ίσως γι’ αυτό η τέχνη του παραμένει τόσο δυνατή: επειδή δεν προσπαθεί να σε χαϊδέψει, αλλά να σου θυμίσει ότι η αρμονία μπορεί να υπάρχει ακόμη και μέσα στο πιο σκοτεινό χάος.
Ένας άλλος λόγος γιατί θαύμασα την τέχνη του: το παιχνίδι Dark Seed
Το παιχνίδι κυκλοφόρησε από τη Cyberdreams το 1992 και σήμερα πωλείται στο eBay για 400€ μεταχειρισμένο.
Όταν είχα παίξει το Dark Seed, αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο δεν ήταν μόνο η πλοκή ή η δομή του ως adventure game, αλλά κυρίως η εικαστική του ταυτότητα. Η παρουσία της τέχνης του H.R. Giger έδινε στο παιχνίδι ένα βάθος και μια ατμόσφαιρα σπάνια για την εποχή του. Ο κόσμος του δεν ήταν απλώς σκοτεινός ή τρομακτικός. Ήταν ένας εφιαλτικός χώρος όπου το οργανικό και το μηχανικό συνυπήρχαν με έναν τρόπο σχεδόν υπνωτικό. Θυμάμαι ότι παίζοντάς το είχα την αίσθηση πως δεν παρακολουθούσα απλώς μια ιστορία τρόμου, αλλά περιπλανιόμουν μέσα σε μια αλλόκοτη, δυστοπική καλλιτεχνική σύνθεση. Για μένα, το Dark Seed παραμένει ένα από εκείνα τα παιχνίδια που δεν τα θυμάσαι μόνο για το gameplay τους, αλλά για τις εικόνες και την ατμόσφαιρα που αφήνουν χαραγμένες στη μνήμη σου.
Επιτέλους το έχω
Το βιβλίο του έκανε 100€ και η τιμή του ουδέποτε μειώθηκε. Δεν τόλμησα ποτέ να τα δώσω ίσως γιατί ποτέ δεν μου περίσσευαν. Ήθελα το βιβλίο με όλα τα έργα του διότι στο διαδίκτυο είναι δύσκολο να τα βρεις ίσως λόγω των πνευματικών δικαιωμάτων. Σε μια από τις βόλτες μου κυριολεκτικά δεν το βρήκα αλλά με βρήκε με κόστος στα 25€! Βοηθάει μάλλον και η φρενήρης οικονομική ανάπτυξη της Γερμανίας και ότι ο συγκεκριμένος εκδότης μάλλον είναι με το ένα πόδι στον τάφο.